مشق نوآوری

کتاب «مشق نوآوری» به تجربه‌های مدیریت و نوآوری در مدرسه نیک‌پرور، مقطع راهنمایی مؤسسه فرهنگی علوی، در سال‌های 1360 تا 1378 می‌پردازد. این اثر حاصل ده جلسه گفت‌وگو با محمدعلی فیاض‌بخش، مدیر وقت مدرسه، است و چگونگی شکل‌گیری و اجرای تغییرات آموزشی و تربیتی را در فضایی متکی بر همکاری معلمان و مسئولان جوان و خلاق روایت می‌کند. محور اصلی کتاب، نقش مدیریت مدرسه در فراهم‌کردن زمینه نوآوری و بهبود مستمر فعالیت‌های مدرسه است.

کتاب در هفت فصل تنظیم شده است. فصل نخست با مروری بر زندگی و پیشینه فیاض‌بخش، زمینه آشنایی با تجربیات او را فراهم می‌کند. فصل دوم به ویژگی‌های مدیریت نوآور و شرایط شکل‌گیری تغییرات در مدرسه می‌پردازد. در فصل‌های سوم و چهارم، نوآوری‌های آموزشی و پرورشی مدرسه بررسی می‌شوند؛ از طرح «پویش»، تغییر در شیوه‌های ارزشیابی و توجه به استعدادهای دانش‌آموزان تا تقویت عزت‌نفس، مسئولیت‌پذیری و همبستگی آنان. فصل پنجم به نظام مشاوره و راهنمایی، وظایف معلم‌راهنما و شیوه‌های انتخاب، ارتقا و ارزیابی این نیروها اختصاص دارد. فصل ششم با نگاهی به آینده مدرسه، موضوعاتی مانند تحقیق و توسعه، ارتقای حرفه‌ای معلمان و جامعه‌پذیری دانش‌آموزان را مطرح می‌کند. فصل پایانی نیز به ارتباط فیاض‌بخش با مرحوم علامه کرباسچیان و تأثیر دیدگاه‌ها و شیوه مدیریتی ایشان می‌پردازد.

«مشق نوآوری» این پرسش را دنبال می‌کند که چگونه می‌توان در چارچوب اهداف آموزشی و تربیتی مدرسه، زمینه تغییر و نوآوری را فراهم کرد. کتاب با تکیه بر روایت تجربه‌های مدیریتی، شرح تصمیم‌ها و بررسی نمونه‌هایی از اقدامات عملی، شیوه مواجهه یک مدیر و همکارانش با مسائل و نیازهای مدرسه را نشان می‌دهد.